De goede doelen icoon

degoededoelen.nl

Nederlands Cultuurlandschap

Natuur en milieu
CBF: Ja ANBI: Ja Nieuws
Naam Nederlands Cultuurlandschap
Website http://www.nederlandscultuurlandschap.nl
Steun van loterijen
Postcode Loterij

Nederlands Cultuurlandschap heeft in de afgelopen 5 jaar EUR 3.750.000 steun van de Postcode Loterij gekregen, zo'n EUR 750.000 per jaar.
Profielschets

Nederlands Cultuurlandschap – profielschets

Nederlands Cultuurlandschap is een initiatief dat zich richt op het behoud en de versterking van het Nederlandse cultuurlandschap: het door mensen gevormde landschap waarin natuur, landbouw, waterbeheer, erfgoed en ruimtelijke inrichting samenkomen. Het doel is om karakteristieke landschappen, structuren en elementen-zoals historische verkaveling, houtwallen, dijken, kades, lanen, beekdalen en oude agrarische landschappen-te beschermen en waar mogelijk te herstellen.

Waar de organisatie voor staat

De organisatie vertrekt vanuit het idee dat landschappen cultuurdragers zijn: ze vertellen iets over regionale geschiedenis, traditionele vormen van landgebruik en de manier waarop Nederland is ingericht. Behoud betekent daarbij niet alleen “vasthouden wat er is”, maar ook zorgvuldig omgaan met veranderingen door bijvoorbeeld verstedelijking, schaalvergroting in de landbouw, infrastructurele ingrepen en de energietransitie.

Doelgroep en belanghebbenden

De activiteiten zijn vooral relevant voor:

  • Bewoners en lokale gemeenschappen die waarde hechten aan herkenbaarheid en kwaliteit van hun leefomgeving
  • Landschapsbeheerders en terreinorganisaties (formeel en vrijwillig)
  • Overheden en beleidsmakers die keuzes maken over ruimtelijke ordening, natuur en erfgoed
  • Eigenaren en gebruikers van landelijk gebied (zoals agrariërs en particuliere landgoedeigenaren)

Hoe het doel in de praktijk werkt

Op basis van de beschikbare informatie is de kern gericht op bewustwording, kennisdeling en het ondersteunen van behoud en ontwikkeling van cultuurlandschappen. In de praktijk vertaalt zich dat doorgaans naar:

  • Documenteren en duiden van landschappelijke en cultuurhistorische waarden (wat is kenmerkend, wat staat onder druk, wat is behoudenswaardig).
  • Aandacht vragen voor ruimtelijke kwaliteit bij plannen en ingrepen in het buitengebied.
  • Stimuleren van herstel en beheer van kleinschalige landschapselementen en historische structuren, vaak in samenwerking met lokale partijen.
  • Ondersteunen van initiatieven die landschapskwaliteit combineren met actueel landgebruik (bijvoorbeeld natuur-inclusief beheer, water- en bodemmaatregelen die ook cultuurhistorisch passend zijn).

Typische activiteiten (concreet)

Hoewel de precieze projectlijst kan variëren, passen bij deze doelstelling onder meer:

  • Inventarisaties of publicaties over specifieke cultuurlandschappen en hun kenmerken
  • Bijdragen aan planvorming of zienswijzen rondom ruimtelijke ontwikkelingen
  • Samenwerkingen met lokale groepen voor beheer/herstel van landschapselementen
  • Educatieve of informatieve middelen (artikelen, themadossiers, excursies of lezingen) die uitleggen waarom bepaalde landschappen en structuren waardevol zijn

Samengevat: Nederlands Cultuurlandschap zet zich in voor het herkennen, waarderen en praktisch beschermen van het Nederlandse cultuurlandschap, zodat cultuurhistorische landschapskwaliteit kan blijven bestaan en zorgvuldig kan meebewegen met veranderingen.
Vrijwilligers Geïnteresseerd om als vrijwilliger voor Nederlands Cultuurlandschap aan de slag te gaan? Kijk op hun website: https://www.nederlandscultuurlandschap.nl/wat-kunt-u-doen/word-vrijwilliger-van-vnc/
Jaarverslagen

Samenvatting Jaarverslag 2024

Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC)

Doel en activiteiten

  • Missie: Behoud en zichtbaarheid van agrarische cultuurgeschiedenis en een rijk gevarieerd cultuurlandschap in Nederland, met respect voor verleden, natuur, biodiversiteit, recreatie en voedselproductie.
  • Visie: Herstel en uitbreiding van traditionele landschapselementen zoals heggen, houtwallen, bomenrijen, en landschapsstructuren, ook binnen stedelijke gebieden (groener maken van de bebouwde omgeving).
  • Organisatiestructuur: Drie-eenheid van VNC, Stichting de Landschapswacht en Stichting Das&Boom, samenwerkend als één eenheid.
  • Belangrijkste projecten:
  • Interreg-project Grenzeloos Landschap
  • Maasheggenproject Limburg
  • Start nieuw project Restauratie complexe houtwallen (RCE gefinancierd)
  • Diverse landschapsherstel- en beheerprojecten (heggenbeheer, houtwalherstel)
  • Voorlichting: Landschapmuseum actief voor educatie en promotie.
  • Beleidsbeïnvloeding: Sterke inzet tegen negatieve effecten van woningbouw, energietransitie (zonneparken), en bosuitbreiding op cultuurlandschappen.

Bereikte resultaten / impact

  • Succesvolle voortgang en afronding diverse landschapsherstelprojecten, waaronder aanleg en onderhoud van tientallen kilometers heggen, houtwallen, poelen en bosuitbreiding.
  • Projecten in natuurgebieden en landbouwgebieden ten behoeve van biodiversiteit en cultuurhistorie.
  • Samenwerking met overheden (o.a. gemeenten, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten) voor beheer en herstel.
  • Fondsenwerving en vrijwilligersteams realiseren effectieve uitvoering van projecten.
  • Positieve bijdrage aan gesprekken en beleidsadviezen rondom nationale thema’s als woningbouw, energietransitie en bosuitbreiding.
  • Pilot project Millingen aan de Rijn: natuurontwikkeling gecombineerd met zonnevelden als voorbeeld voor duurzaam landschapsbeheer.

Financiën

  • Inkomsten uit:
  • Donaties (Nationale Postcode Loterij, Cultuurfonds, Ars Donandi, VandeBron)
  • Ledencontributies
  • Betaalde opdrachten (o.a. advies)
  • Fondsenwerving: Minder dan 1% van inkomsten besteed aan fondsenwerving (0,9% in 2023).
  • Begroting 2025 aanwezig, inhoudelijk niet gedetailleerd in aanlevering.
  • Risico op onvoldoende middelen om ambities te realiseren door dalende fondsenwerving en stijgende personeelskosten.

Bestuur en governance

  • Algemeen bestuur met vijf leden, onder leiding van voorzitter Henk van den Berg en penningmeester Dedde Smid.
  • Directeur Jaap Dirkmaat fungeert ook als voorzitter Stichting Das&Boom en Landschapswacht, actief in meerdere besturen.
  • Organisatie telt vast personeel en 43 vrijwilligers, verdeeld over landschapmuseum, dierverzorging en beheer.
  • Integriteitsbeleid is vastgesteld, met meldpunt en externe vertrouwenspersoon; geen schendingen in 2024.
  • Maatschappelijk verantwoord ondernemen is kernwaarde, o.a. met werkplekken voor mensen met afstand tot arbeidsmarkt.

Risico's en aandachtspunten

  • Fondsenwerving: Afnemende vanzelfsprekendheid en stijgende kosten bedreigen activiteitencontinuïteit; VNC zoekt nieuwe financieringsbronnen.
  • Personeel: Moeilijkheden in aantrekken gekwalificeerd personeel door concurrentie en beperkte salarissen. Risico op discontinuïteit.
  • Beleidsbeïnvloeding: Onvoldoende middelen voor juridische en beleidsmatige invloed, terwijl ruimtelijke claims (woningbouw, energie, bosuitbreiding) groot zijn.
  • Politieke onzekerheid: Nieuw politiek klimaat kan gevolgen hebben voor natuur en landschap, nog onduidelijk.
  • Vergunningen en samenwerkingen: Voorbeeld conflict gemeentelijk grondbezit (Mook en Middelaar) vertraagt herstelprojecten.

Conclusie

In 2024 heeft de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap stevig ingezet op behoud en herstel van het agrarisch cultuurlandschap via diverse grote en kleinschalige projecten, beleidsadvies en educatie. Tegelijkertijd stijgt de druk op ruimtegebruik door woningbouw, energietransitie en bosuitbreiding, wat risico’s inhoudt voor natuur en landschap en voor de eigen ambities. Financiering en personele bezetting vormen aandachtspunten voor continuïteit. Het bestuur waardeert de inzet van medewerkers en vrijwilligers en werkt aan versterking van fondsenwerving en beleidsinvloed om de kernmissie te kunnen blijven realiseren.
Cbf paspoort Bekijk CBF-paspoort
Socials

Nieuws van Nederlands Cultuurlandschap

  • GEEN AFBEELDING
    07-07-2026 07:44 www.nederlandscultuurlandschap.nl

    Landschappelijk zomer 2026

    De zomereditie 2026 van de Landschappelijk is uit. In dit nummer aandacht voor het verdwijnen van sloten en houtwallen, meer landschap in het Buijtenland van Rhoon, een column van Jaap Dirkmaat over stikstof, en meer! D...

  • GEEN AFBEELDING
    19-06-2026 13:12 www.nederlandscultuurlandschap.nl

    VACATURE: Wij zoeken een Allround Communicatiemedewerker (32 uur)

    Wie zijn wij? De Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC) is een goed doel dat zich inzet voor het behoud en de versterking van het Nederlands cultuurlandschap. We verbinden boer en natuur en brengen kennis en prakt...

  • GEEN AFBEELDING
  • GEEN AFBEELDING
  • GEEN AFBEELDING
  • GEEN AFBEELDING
    04-05-2026 12:40 www.nederlandscultuurlandschap.nl

    Kick-off Stedendriehoek 2.0

    Eind vorig jaar hebben we maar liefst 23 kilometer nieuwe heggen aangelegd in de zuidelijke Stedendriehoek rondom Brummen. Een groot succes dat mogelijk was dankzij een goede samenwerking met de boeren en andere grondei...

  • GEEN AFBEELDING
    01-05-2026 12:31 www.nederlandscultuurlandschap.nl

    Sterke groei agrarisch natuurbeheer in Brabant

    Agrarische Collectieven begeleiden boeren in het versterken van het cultuurlandschap, bijvoorbeeld met beheermaatregelen die bijdragen aan de biodiversiteit. In de provincie Brabant heeft de inzet van de collectieven de...

  • GEEN AFBEELDING
    20-04-2026 11:48 www.nederlandscultuurlandschap.nl

    Limburgse Maasheggen op tv

    Afgelopen weekend mooie aandacht voor de Limburgse Maasheggen bij de regionale omroep L1. Het programma Natuur en Zo bezocht de Maasheggen zowel aan de Brabantse als aan de Limburgse kant van de Maas. Na het succes van...

  • GEEN AFBEELDING
    10-04-2026 12:22 www.nederlandscultuurlandschap.nl

    Meer landschap, meer insecten

    Onlangs verschenen twee wetenschappelijke studies over de aantallen insecten in landbouwgebieden. Wat blijkt? Op plekken waar landschapselementen liggen zoals heggen of bloemranden, komen meer insecten voor dan op plekk...

  • GEEN AFBEELDING
    03-04-2026 08:25 www.nederlandscultuurlandschap.nl

    Landschappelijk voorjaar 2026

    De voorjaarseditie 2026 van de Landschappelijk is uit. In dit nummer nieuw landschap in de Stedendriehoek, een nieuw Icoonlandschap, een column van VNC-directeur Gertjan Sengers over natuurbelang in oorlogstijd, en meer...

Meer actueel rond Nederlands Cultuurlandschap

Meer nieuws in Natuur en milieu Meer nieuws uit Gelderland